Zabezpiecz swój numer PESEL i swoich bliskich przed wyciekiem danych

Ochrona numeru PESEL to jeden z najważniejszych kroków po wycieku danych osobowych. Możesz łatwo i bezpłatnie zastrzec swój numer, a także numery swoich bliskich, korzystając z aplikacji mObywatel, portalu Gov.pl lub osobiście w urzędzie. Przeczytaj, jak działa usługa, co oznacza domyślne zastrzeżenie i jak skorzystać z powiadomień o cyberzagrożeniach.

Wyciek danych osobowych może skończyć się tym, że ktoś nieuprawniony spróbuje je wykorzystać. Jednym ze sposobów ograniczenia skutków takiej sytuacji jest bezpłatne zastrzeżenie numeru PESEL. Usługa działa przez internet i stacjonarnie. Numer PESEL można zastrzec w aplikacji mObywatel, na portalu Gov.pl oraz w dowolnym urzędzie gminy.

Użytkownik może w każdej chwili cofnąć zastrzeżenie numeru PESEL. Dostępna jest też funkcja sprawdzenia historii zmian oraz informacji o tym, które firmy i instytucje weryfikowały status numeru. Dzięki temu da się zobaczyć, kiedy i przez kogo status PESEL był sprawdzany.

Zastrzeżenie numeru PESEL za pomocą telefonu wymaga kilku kroków w aplikacji. Po zalogowaniu do mObywatela trzeba wybrać zakładkę „Usługi”, odnaleźć usługę „Zastrzeż PESEL”, uruchomić zastrzeżenie numeru i potwierdzić decyzję. Szczegółowy opis działania tej usługi jest dostępny w serwisie mObywatel.

Jeżeli istnieje podejrzenie, że wyciek danych objął także członków rodziny lub inne bliskie osoby, warto sprawdzić, czy ich numery PESEL zostały odpowiednio zabezpieczone. Samo zastrzeżenie można w razie potrzeby cofnąć, co daje pewną swobodę w korzystaniu z tej możliwości. Dla części osób to ważne przy codziennych sprawach urzędowych.

Zgodnie z zaleceniami Ministerstwa Cyfryzacji PESEL powinien być domyślnie zastrzeżony, natomiast jego odblokowanie może odbywać się tymczasowo. Dotyczy to między innymi otwierania rachunku bankowego, zaciągania kredytu lub zakupu na raty, gdy instytucje wymagają aktywnego numeru PESEL do przeprowadzenia weryfikacji.

Ochronę danych można wzmocnić, korzystając z usługi „Bezpiecznie w sieci”. Umożliwia ona włączenie powiadomień push o aktualnych zagrożeniach związanych z działalnością cyberprzestępców. Takie komunikaty mają pomóc użytkownikom szybciej reagować na nowe zagrożenia i lepiej rozumieć podstawowe zasady bezpieczeństwa w internecie.

Usługa „Bezpiecznie w sieci” służy także do zgłaszania incydentów związanych z bezpieczeństwem, na przykład podejrzanych stron internetowych. Użytkownicy mogą przekazywać informacje o zauważonych zdarzeniach. Więcej szczegółów na temat działania tej usługi znajduje się w serwisie mObywatel.

Zastrzeżenie PESEL to tylko jeden z kroków związanych z dbaniem o bezpieczeństwo danych. Po wycieku warto uważnie śledzić aktywność na rachunkach bankowych, operacje kartami płatniczymi oraz otrzymywaną korespondencję, zwłaszcza w przypadku nieznanych lub nieautoryzowanych transakcji. W sytuacji kradzieży tożsamości jednym z działań jest unieważnienie dowodu osobistego poprzez zgłoszenie nieuprawnionego wykorzystania danych w aplikacji mObywatel, za pośrednictwem Gov.pl lub w urzędzie gminy, a także zgłoszenie sprawy policji.