Jak uniknąć oszustw podczas internetowych zakupów na jesień

Przygotowując się na nowy rok szkolny wiele osób korzysta z wygody zakupów przez internet, co niestety przyciąga cyberprzestępców. Oferta podejrzanie niskich cen i szybka presja na zakup mogą świadczyć o oszustwie. Przed finalizacją transakcji warto dokładnie sprawdzić dane sprzedawcy i unikać klikania w podejrzane linki, aby chronić swoje pieniądze.

Wraz ze zbliżającym się początkiem roku szkolnego wiele osób kupuje w internecie odzież, obuwie, elektronikę oraz wyposażenie potrzebne na jesień. Więcej transakcji to również większa aktywność oszustów internetowych. Policja zwraca uwagę, że cyberprzestępcy wykorzystują wygodę zakupów online: tworzą fałszywe sklepy, podszywają się pod znane marki albo publikują oferty produktów w wyjątkowo atrakcyjnych cenach.

Jednym z pierwszych sygnałów ostrzegawczych może być cena wyraźnie niższa niż w innych sklepach. Sama promocja nie oznacza jeszcze oszustwa, ale bardzo duża różnica w cenie powinna skłonić kupującego do dokładnego sprawdzenia sprzedawcy. Oszuści często stosują też presję czasu: komunikaty o kończącej się promocji, ostatnich dostępnych sztukach czy konieczności natychmiastowego zakupu mają ograniczyć czas na spokojną weryfikację oferty.

Przed dokonaniem płatności warto przejrzeć dane sprzedawcy, informacje kontaktowe, zasady zwrotów i reklamacji oraz opinie klientów. Szczególnej uwagi wymaga adres strony internetowej. Literówki, nietypowa domena, liczne błędy językowe czy adres łudząco przypominający nazwę znanego sklepu mogą świadczyć o próbie podszycia się pod prawdziwy serwis. Obecność symbolu kłódki przy adresie lub rozpoczynanie się adresu od „https” nie gwarantują, że mamy do czynienia z uczciwym sklepem, bo fałszywa strona również może korzystać z szyfrowanego połączenia. Policja przypomina, by przed zakupem szukać informacji o sprzedawcy także w niezależnych źródłach, a opinii zamieszczonych wyłącznie na stronie internetowej sklepu nie traktować jako jedynego kryterium oceny wiarygodności.

Oszustwa często zaczynają się od wiadomości SMS lub e-maila, w których przestępcy informują na przykład o konieczności dopłaty do przesyłki, problemach z dostawą lub potrzebie potwierdzenia płatności. Takie wiadomości mogą zawierać logotypy firm kurierskich, sklepów czy operatorów płatności, aby wyglądały wiarygodnie. Najbezpieczniej jest nie klikać w podejrzane linki. Jeśli trzeba sprawdzić status przesyłki lub płatności, lepiej samodzielnie wejść na oficjalną stronę firmy albo skorzystać z jej aplikacji.

Podczas autoryzowania transakcji trzeba zachować szczególną ostrożność: nie przekazywać innym osobom kodów autoryzacyjnych, haseł, PIN-ów ani danych umożliwiających dostęp do bankowości elektronicznej. Przed zatwierdzeniem operacji dobrze jest dokładnie sprawdzić w aplikacji bankowej, czego dotyczy potwierdzenie oraz jaka kwota ma zostać przekazana. Jeśli komunikat nie odpowiada wykonywanej czynności, transakcję należy przerwać. Oszuści próbują przekonać swoje ofiary, że otrzymany kod służy jedynie do potwierdzenia zamówienia, odbioru pieniędzy lub weryfikacji tożsamości, choć w rzeczywistości autoryzuje przelew lub zmianę ustawień.

Podejrzany sprzedawca może nakłaniać klienta do natychmiastowej płatności albo proponować przeniesienie rozmowy poza platformę sprzedażową. Sygnałem ostrzegawczym bywa też przesłanie linku do rzekomo bezpiecznej płatności. W razie wątpliwości można zatrzymać transakcję i zweryfikować informacje, korzystając z oficjalnych danych kontaktowych sklepu lub banku, a nie z numeru telefonu czy adresu podanego w podejrzanej wiadomości. Jeśli mimo zachowania ostrożności dojdzie do oszustwa, liczy się szybka reakcja, szczególnie w przypadku nieautoryzowanej transakcji lub podejrzenia przejęcia danych, gdy potrzebny jest niezwłoczny kontakt z bankiem.

W przypadku podejrzenia przestępstwa warto zachować wszystkie materiały związane ze sprawą: potwierdzenia płatności, korespondencję ze sprzedawcą, wiadomości SMS, e-maile, adres strony internetowej czy dane ogłoszenia, a następnie poinformować Policję. Powrót do szkoły i jesienne zakupy to okres, gdy wiele osób częściej korzysta ze sklepów internetowych, dlatego Policja przypomina, aby atrakcyjna oferta nie prowadziła do rezygnacji z podstawowych zasad bezpieczeństwa. Przed zakupem można sprawdzić sprzedawcę, adres strony, opinie oraz sposób płatności, a także unikać bezrefleksyjnego klikania w otrzymane linki i udostępniania danych bankowych. Podstawowa zasada jest prosta: zanim klikniesz „Kup teraz”, zatrzymaj się i sprawdź, komu przekazujesz swoje pieniądze oraz dane.