Radni Żywca apelują o nowy program na walkę z korkami i zanieczyszczeniem powietrza

Marian Kastelik i Jacek Seweryn reprezentują mieszkańców Żywca, którzy borykają się z poważnymi problemami komunikacyjnymi. Radni wzywają rząd do stworzenia międzyresortowego programu wsparcia inwestycji drogowych, które poprawią transport i zmniejszą emisję spalin. Propozycja obejmuje m.in. budowę obwodnic i mostów oraz wprowadzenie kryteriów ekologicznych w polityce infrastrukturalnej.

Marian Kastelik i Jacek Seweryn, w imieniu mieszkańców Żywca oraz okolicznych miejscowości, skierowali kolejne wystąpienie do administracji rządowej. Zwracają uwagę na problem zatorów drogowych i związanej z nimi emisji spalin. Wnioskują o działania legislacyjne i finansowe, które pozwolą samorządom realizować inwestycje poprawiające transport i jakość powietrza.

Radni domagają się utworzenia nowego, międzyresortowego programu wsparcia dla gmin. Program miałby umożliwiać finansowanie inwestycji związanych z likwidacją korków oraz rozbudową infrastruktury drogowej i mostowej w miejscach, gdzie problemy komunikacyjne przekładają się na zanieczyszczenie powietrza.

Według radnych sytuacja w Żywcu jest szczególnie trudna. W godzinach szczytu korki mają obejmować praktycznie całe miasto, a nie tylko pojedyncze skrzyżowania czy ulice. Przekłada się to na problemy z przejazdem zarówno na drogach lokalnych, jak i na trasach wyjazdowych z miasta.

Autorzy wystąpienia przypominają, że Żywiec leży w dnie Kotliny Żywieckiej. W ich ocenie duża liczba samochodów stojących długo w zatorach sprzyja powstawaniu smogu komunikacyjnego, który kumuluje się w tej przestrzeni.

Radni zaznaczają, że problem transportu powinien być wyraźniej uwzględniany w polityce państwa dotyczącej ochrony środowiska. Zwracają uwagę, iż działania na rzecz poprawy jakości powietrza nie mogą ograniczać się tylko do emisji z budynków mieszkalnych i wymiany źródeł ogrzewania.

W piśmie opisano lukę pomiędzy programami środowiskowymi a narzędziami służącymi rozwojowi infrastruktury drogowej. Jako przykład wskazano program „Czyste Powietrze”, ukierunkowany na budynki mieszkalne i wymianę nieefektywnych źródeł ogrzewania. Według radnych podobnego mechanizmu wsparcia brakuje w miastach, gdzie głównym źródłem problemów są wielogodzinne zatory drogowe. Samorządy mają ograniczone możliwości finansowania dużych inwestycji, takich jak nowe przeprawy mostowe czy obwodnice, co blokuje realne zmniejszanie emisji z transportu.

Wystąpienie odnosi się także do wcześniejszej odpowiedzi Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach. Fundusz wskazał, że nie ma kompetencji w zakresie organizacji ruchu oraz budowy i modernizacji dróg czy obwodnic, ani wprowadzania ewentualnych ograniczeń komunikacyjnych. W ocenie radnych pokazuje to problem podziału kompetencji i źródeł finansowania. Fundusze środowiskowe nie mogą bezpośrednio rozwiązywać problemów infrastrukturalnych, a programy drogowe nie uwzględniają w wystarczającym stopniu kryteriów związanych z ochroną zdrowia i środowiska, co budzi ich sprzeciw.

Marian Kastelik i Jacek Seweryn przedstawili cztery główne propozycje zmian. Po pierwsze, chcą powołania wspólnego programu Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwa Infrastruktury. Program miałby być finansowany między innymi ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej i przeznaczony dla gmin zmagających się z poważnymi problemami komunikacyjnymi.

Drugi postulat dotyczy możliwości finansowania inwestycji o charakterze hybrydowym i systemowym, w tym przebudowy układu drogowego, budowy przepraw mostowych oraz obwodnic, jeżeli ich celem jest ograniczenie zatorów i emisji związanej z transportem.

Trzeci punkt to wprowadzenie kryterium ekologicznego i zdrowotnego do ogólnokrajowych programów rozwoju infrastruktury drogowej. Czwarta propozycja odnosi się do większego uwzględnienia emisji pochodzącej z transportu w krajowej polityce ekologicznej.

Radni zaznaczają, że rozwiązanie problemu wymaga współpracy resortów odpowiedzialnych za klimat i infrastrukturę. Brak takiej współpracy, w ich opinii, nie powinien ograniczać możliwości podejmowania inwestycji potrzebnych mieszkańcom Żywca. Marian Kastelik i Jacek Seweryn oczekują formalnej odpowiedzi z obu ministerstw oraz przedstawienia konkretnych propozycji rozwiązań systemowych dotyczących korków i smogu komunikacyjnego. Wystąpienie skupia się na połączeniu dwóch zagadnień: przeciążenia układu komunikacyjnego Żywca oraz emisji spalin związanej z ruchem samochodowym, a proponowany program ma umożliwić samorządom pozyskanie środków na inwestycje drogowe także wtedy, gdy głównym celem jest ograniczenie zanieczyszczenia powietrza.