Dzwony bazyliki w Hałcnowie milkną pod presją norm i głosu mieszkańców

Decyzja o wyłączeniu dwóch dzwonów bazyliki mniejszej w Hałcnowie oraz skróceniu czasu bicia pozostałych to efekt wieloletniego konfliktu o hałas. Po pomiarach wykazujących przekroczenia norm i interwencji Urzędu Miejskiego, parafia ustąpiła, by uniknąć sankcji. Mieszkańcy jednak nie kryją niezadowolenia i zapowiadają dalsze kroki.

Wieloletni spór o hałas dzwonów bazyliki mniejszej w Hałcnowie wszedł w kolejną fazę. Proboszcz zdecydował o wyłączeniu dwóch z czterech dzwonów, skrócono też czas bicia pozostałych. Powodem są obowiązujące ograniczenia dotyczące poziomu hałasu i ryzyko kar finansowych.

O decyzji parafia poinformowała wiernych podczas niedzielnych mszy. Ogłoszono, że dwa dzwony zostały wyłączone, a pozostałe będą uruchamiane na krótszy czas. Część mieszkańców sprzeciwiających się tym ograniczeniom mówi wprost o rozgoryczeniu i zapowiada odwołanie od decyzji.

Spór o dzwony w Hałcnowie trwa od kilku lat. Wcześniej parafia starała się zmniejszyć uciążliwość, m.in. skracając czas bicia dzwonów. Podczas części porannych mszy nie uruchamiano też największego dzwonu, co miało złagodzić konflikt z częścią okolicznych mieszkańców.

Na przełomie 2024 i 2025 roku sprawą zajął się Urząd Miejski w Bielsku-Białej. Ratusz zlecił wykonanie pomiarów hałasu w dwóch punktach położonych w pobliżu bazyliki, tak aby sprawdzić, czy sygnał dzwonów mieści się w granicach dopuszczalnych norm.

Badania wykazały przekroczenie dopuszczalnych norm. Przy ul. Wyzwolenia odnotowano 70,7 dB przy normie 50 dB, natomiast w rejonie skrzyżowania ulic Serdecznej i Skiby pomiar wykazał 74,4 dB przy dopuszczalnym poziomie 55 dB. Te wartości stały się podstawą do dalszych decyzji administracyjnych.

Po analizie wyników pomiarów Ratusz wydał decyzję nakazującą ograniczenie poziomu hałasu emitowanego przez dzwony. Parafia odwołała się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej, ale decyzja została utrzymana w mocy. Najnowsze ograniczenia wynikają z decyzji Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Katowicach, a parafia zdecydowała się ich przestrzegać, aby uniknąć dotkliwych kar finansowych, które mogłyby poważnie obciążyć jej budżet.

Część mieszkańców uważa, że ograniczenie dzwonów jest zbyt daleko idące i nieadekwatne do sytuacji. W komentarzach pojawiają się głosy, że dźwięk dzwonów jest elementem lokalnej tradycji oraz życia parafialnego i że ich wyciszenie zmienia codzienny rytm dzielnicy. Mieszkańcy zapowiadają podjęcie dalszych działań i odwołanie od decyzji.

Dzwonnica bazyliki w Hałcnowie w obecnej formie funkcjonuje od lat 70. Umieszczono w niej cztery dzwony. Najstarszy, Matka Bolesna, waży 110 kg i został odlany w 1949 roku w odlewni Karola Schwabego w Białej Krakowskiej. Trzy pozostałe powstały w 1973 roku w Dąbrowie Górniczej. Są to: św. Józef o wadze 280 kg, bł. o. Maksymilian Kolbe ważący 550 kg oraz największy Chrystus Król, którego masa wynosi około jednej tony. Różna waga i średnica dzwonów sprawiają, że każdy z nich emituje dźwięk o innej charakterystyce i odbierany jest przez mieszkańców trochę inaczej.

Spór o głośne dzwony nie jest pierwszym takim przypadkiem w Bielsku-Białej. Kilka lat temu na ich bicie skarżyła się mieszkanka osiedla Śródmiejskiego, której mieszkanie znajdowało się na wysokości dzwonnicy. Po interwencji miejskich urzędników proboszcz zdecydował wtedy o przesunięciu trzyminutowegobicia dzwonów z godz. 5:45 na godz. 6:00. W Hałcnowie konflikt nadal pozostaje nierozstrzygnięty, a na razie dwa z czterech dzwonów pozostają wyłączone, a pozostałe mogą bić krócej.