Powiat Żywiecki inwestuje w nowoczesne kształcenie zawodowe i rynek pracy

Powiat Żywiecki rozwija ofertę edukacyjną, dopasowując ją do lokalnego rynku pracy i potrzeb uczniów oraz dorosłych. Modernizacja pracowni, płatne staże i szkolenia podnoszące kwalifikacje to kluczowe elementy strategii. Inwestycje obejmują także renowację Pałacu Kępińskich, która ma ożywić dziedzictwo kulturowe regionu.

Jednym z głównych tematów rozmowy była oświata. Powiat Żywiecki, jako organ prowadzący szkoły ponadpodstawowe, chce dopasować ofertę edukacyjną do potrzeb uczniów, rodziców i nauczycieli, a także do oczekiwań lokalnego rynku pracy.

Jak zaznaczał wicestarosta Stanisław Kucharczyk, jednym ze strategicznych kierunków pozostaje kształcenie zawodowe. Samorząd analizuje zapotrzebowanie na konkretne zawody i na tej podstawie planuje rozwijać takie kierunki, które mogą dać absolwentom przydatne kwalifikacje.

Ważną częścią tego systemu są Branżowe Centra Umiejętności działające w szkołach prowadzonych przez powiat. Oferta obejmuje m.in. tematy związane z instalacjami oraz energetyką odnawialną i słoneczną.

Z możliwości podnoszenia kwalifikacji mają korzystać nie tylko uczniowie. Z wypowiedzi wicestarosty wynika, że bezpłatne szkolenia mogą być kierowane też do osób dorosłych, w tym pracowników potrzebujących dodatkowych kompetencji lub certyfikatów. Jako przykład podano kwalifikacje związane z konserwacją instalacji fotowoltaicznych. Oferta ma odpowiadać zarówno na potrzeby pracodawców, jak i osób szukających pracy albo chcących zwiększyć swoje możliwości zawodowe.

Powiat prowadzi też inwestycje w szkolną infrastrukturę. Wicestarosta poinformował, że ponad 10 mln zł przeznaczanych jest na duży projekt modernizacji pracowni kształcenia zawodowego. Celem jest wyposażenie szkół w urządzenia zbliżone do tych, które są obecnie stosowane w przedsiębiorstwach. Starszy sprzęt ma być wymieniany na rozwiązania cyfrowe, w tym urządzenia wykorzystywane w technologii CNC.

Modernizacja bazy dydaktycznej jest łączona z programem płatnych staży. Uczniowie mają zdobywać wiedzę teoretyczną w szkole, a praktyczne doświadczenie bezpośrednio u pracodawców. Priorytetowo traktowane są zawody, w których brakuje pracowników. Wicestarosta odniósł się także do stanu budynków szkolnych. Jak przekazał, większość obiektów została już zmodernizowana. Wyjątkiem jest Zespół Szkół Samochodowych w Żywcu. Powiat posiada dokumentację potrzebną do przeprowadzenia inwestycji, ale – według informacji przedstawionych w rozmowie – formalne uwarunkowania uniemożliwiły pozyskanie środków unijnych na termomodernizację. Samorząd szuka teraz innych możliwości sfinansowania prac.

Część rozmowy dotyczyła też Pałacu Kępińskich w Żywcu-Moszczanicy. Sprawa roszczeń spadkobierców nie jest definitywnie zakończona. Według relacji wicestarosty kolejna decyzja wojewody śląskiego wskazuje, że nieruchomość nie podlegała przepisom dekretu o reformie rolnej z 6 września 1944 roku. Stanisław Kucharczyk podkreślił, że ta decyzja nie oznacza automatycznie obowiązku zwrotu nieruchomości. Powiat ma opinie prawne, z których wynika, że obiekt pozostaje jego własnością. Wicestaroista zaznaczył też, że ewentualne roszczenie finansowe spadkobierców miałoby być skierowane do Skarbu Państwa, a nie do samorządu powiatowego.

Równolegle przygotowywana jest modernizacja pałacu. Pierwszy etap dotyczy renowacji obiektu i utworzenia Centrum Dziedzictwa Kulturowego i Historycznego Żywiecczyzny. Na ten cel – według informacji przekazanych w rozmowie – zabezpieczono prawie 5 mln zł. Drugi projekt obejmuje poprawę efektywności energetycznej budynku. Wicestarosta poinformował o wstępnie przyznanej kwocie prawie 3,5 mln zł. Realizacja obu przedsięwzięć ma pozwolić na szeroką poprawę stanu tego historycznego obiektu.

Rozmowa dotyczyła też sytuacji na rynku pracy. Według danych przytoczonych przez wicestarostę na koniec sierpnia zarejestrowanych było ponad 3,5 tys. bezrobotnych, a stopa bezrobocia wynosiła 7,5 proc. Jako jeden z powodów pogorszenia sytuacji wskazano zwolnienia grupowe i problemy branży automotive, które dotknęły także firmy działające na Żywiecczyźnie. Powiatowy Urząd Pracy współpracuje z przedsiębiorstwami i osobami tracącymi zatrudnienie. Dostępne formy wsparcia obejmują m.in. staże, prace interwencyjne, szkolenia, pomoc przy tworzeniu działalności gospodarczej oraz refundację kosztów wyposażenia stanowisk pracy. Wicestarosta podał, że w 2025 roku stażami objęto ponad 216 osób bezrobotnych. Zawarto też ponad 40 umów dotyczących refundacji kosztów wyposażenia stanowisk, a 26 osób skorzystało z prac interwencyjnych. Po odbytych stażach 150 osób podjęło zatrudnienie.

Mieszkańcy mogą korzystać z systemu nieodpłatnej pomocy prawnej i poradnictwa obywatelskiego. Program jest skierowany przede wszystkim do osób, które nie są w stanie opłacić odpłatnej pomocy prawnej. Od 1 stycznia 2026 roku – zgodnie z informacją przedstawioną podczas rozmowy – dostępne są także porady świadczone na odległość. Pomocy mogą udzielać uprawnieni radcowie prawni i adwokaci. Rejestracja odbywa się pod numerem telefonu 33 860 50 21. Punkty działają w Żywcu przy al. Józefa Piłsudskiego 50 oraz przy ul. ks. Prałata Stanisława Słonki 24, a także w Łodygowicach przy pl. Wolności 4, Węgierskiej Górce przy ul. Zielonej 37 i Jeleśni przy ul. Plebańskiej 1. Z wypowiedzi wicestarosty wynika, że samorząd koncentruje się na dostosowaniu edukacji zawodowej do potrzeb gospodarki, modernizacji infrastruktury, aktywizacji osób bezrobotnych i zapewnieniu mieszkańcom dostępu do nieodpłatnej pomocy prawnej. Przed powiatem stoją jednocześnie poważne wyzwania: sytuacja na rynku pracy, dalsza modernizacja placówek oświatowych oraz realizacja planów dotyczących Pałacu Kępińskich.