Pietrzykowice – historia i współczesność

Pietrzykowice to wieś położona w południowej Polsce, w województwie śląskim, w powiecie żywieckim, należąca administracyjnie do gminy Łodygowice. Powierzchnia sołectwa wynosi 1091,3 ha, a liczba mieszkańców sięga 4525 osób, co przekłada się na gęstość zaludnienia 414,6 os./km². Miejscowość ta łączy wielowiekową historię z dynamicznym rozwojem współczesnym.

Początki osadnictwa

Początki Pietrzykowic wiązane są z działalnością cystersów z Rud koło Raciborza, którzy odegrali istotną rolę w kolonizacji tych terenów. Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 22 kwietnia 1364 roku, kiedy to w łacińskim dokumencie pojawia się nazwa Petrisvilla. Dokument ten dotyczył konfliktu pomiędzy cystersami a księciem oświęcimskim Janem Scholastykiem, który zakończył się najazdem i złupieniem należących do zakonu miejscowości, w tym Pietrzykowic, Łodygowic oraz Wilkowic.

W 1373 roku Pietrzykowice stały się siedzibą parafii, po raz pierwszy odnotowanej jako Villa Petri. W XV wieku wieś znana była również pod niemiecką nazwą Petersdorf, co świadczy o obecności osadników niemieckojęzycznych sprowadzonych przez cystersów. Z czasem jednak zarówno nazwa miejscowości, jak i jej mieszkańcy ulegli pełnej polonizacji. Potwierdza to Jan Długosz, który w swoim dziele Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis (1470–1480) wymienia wieś jako Pyetrzykowycze.

Pietrzykowice w Księstwie Oświęcimskim

Przez wieki Pietrzykowice należały do Księstwa Oświęcimskiego. W 1564 roku, po inkorporacji księstw oświęcimskiego i zatorskiego do Korony Królestwa Polskiego, wieś znalazła się w granicach województwa krakowskiego, w powiecie śląskim. Po zawarciu unii lubelskiej w 1569 roku ziemie te weszły w skład Rzeczypospolitej Obojga Narodów, pozostając w jej granicach aż do pierwszego rozbioru Polski w 1772 roku. Pod koniec XVI wieku, w 1595 roku, Pietrzykowice stanowiły własność kasztelana sądeckiego Krzysztofa Komorowskiego.

Okres zaborów i rozwój oświaty

Po rozbiorach Polski Pietrzykowice znalazły się pod panowaniem austriackim, w granicach Królestwa Galicji i Lodomerii. Mimo trudnych realiów zaborów istotnie rozwijała się tu oświata. W 1882 roku powstała we wsi dwuklasowa szkoła, która z czasem została rozbudowana do czterech klas. W okresie międzywojennym szkołę przeniesiono do nowego budynku, a w 1962 roku oddano do użytku nowoczesny gmach tzw. szkoły tysiąclecia.

W 1999 roku w budynku szkoły uruchomiono gimnazjum, które wraz ze szkołą podstawową w 2008 roku utworzyło Zespół Szkół w Pietrzykowicach. W wyniku reformy systemu oświaty z 2017 roku gimnazjum zostało zlikwidowane, a w jego miejscu powstało Przedszkole Publiczne nr 2. Obecnie placówki te funkcjonują jako Zespół Szkolno-Przedszkolny w Pietrzykowicach.

Współczesność

W latach 1975–1998 Pietrzykowice administracyjnie należały do województwa bielskiego. Dziś miejscowość stanowi ważny ośrodek lokalny w gminie Łodygowice, oferując mieszkańcom rozwiniętą infrastrukturę, zaplecze edukacyjne oraz bogate dziedzictwo kulturowe. Pietrzykowice pozostają przykładem harmonijnego połączenia tradycji z nowoczesnością, zachowując swoją tożsamość historyczną przy jednoczesnym rozwoju społeczno-gospodarczym.