Szkody wyrządzane przez dziką zwierzynę: samorząd reaguje, ministerstwo odpowiada

Problem szkód wyrządzanych przez dziką zwierzynę od lat dotyka rolników i właścicieli gruntów w wielu regionach kraju. Zniszczone uprawy, straty finansowe i długotrwałe procedury odszkodowawcze powodują narastającą frustrację. W odpowiedzi na te wyzwania radni Marian Kastelik oraz Jacek Seweryn wystąpili z inicjatywą legislacyjną, kierując do Ministerstwa Klimatu i Środowiska konkretne postulaty zmian w prawie. Jak podkreślają: „Nie śpimy – działamy”.

Sześć postulatów jako fundament nowej ustawy

Przedstawiona propozycja obejmuje sześć kluczowych zmian, które – zdaniem samorządowców – mogłyby stać się podstawą nowoczesnego i sprawiedliwego systemu odszkodowań:

Rozszerzenie katalogu gatunków objętych odszkodowaniami – obecnie rekompensaty dotyczą głównie dzików, jeleni i łosi. Postulaty zakładają objęcie systemem także szkód powodowanych przez ptaki (m.in. gęsi, żurawie, kruki, łabędzie, czaple) oraz drapieżniki, takie jak wilki.

Niezależne szacowanie szkód – zamiast kół łowieckich, będących stroną zainteresowaną, szkody miałyby być oceniane przez instytucje państwowe (np. KOWR) lub niezależnych rzeczoznawców.

Uproszczenie procedur – wprowadzenie jednolitego elektronicznego systemu zgłaszania szkód, co ograniczyłoby biurokrację i przyspieszyło decyzje.

Terminy wypłaty odszkodowań – jasno określone ramy czasowe, np. do 60 dni od zgłoszenia, aby rolnicy nie musieli miesiącami czekać na pieniądze.

Możliwość odstrzału gatunków szczególnie uciążliwych – zmiany w prawie łowieckim umożliwiające reagowanie w sytuacjach nadmiernych szkód na terenach rolnych i prywatnych.

Centralny fundusz kompensacyjny – finansowany z budżetu państwa oraz składek kół łowieckich, gwarantujący stabilne źródło środków na odszkodowania.

Odpowiedź Ministerstwa Klimatu i Środowiska

W piśmie z 22 grudnia 2025 r. Ministerstwo Klimatu i Środowiska odniosło się do zgłoszonych postulatów. Jak wynika z odpowiedzi podpisanej przez dyrektor Magdalenę Bukowską, część propozycji znalazła już odzwierciedlenie w pracach legislacyjnych.

Ministerstwo wskazało, że kwestie rozszerzenia katalogu zwierząt objętych odszkodowaniami zostały ujęte w dwóch poselskich projektach ustaw:

projekcie zmiany ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw (druk nr 1387),

projekcie ustawy o rekompensatach za szkody wyrządzone przez ptaki (druk nr 258).

Po wspólnych posiedzeniach sejmowych komisji zdecydowano, że do dalszych prac skierowany zostanie projekt nr 1387, który w najbliższym czasie ma trafić do drugiego czytania.

W obecnym kształcie projekt przewiduje, że szacowaniem szkód wyrządzanych przez dzikie ptaki zajmą się Krajowe Ośrodki Wsparcia Rolnictwa, jednak nie zakłada jeszcze przejęcia przez KOWR wszystkich innych kategorii szkód – w tym wyrządzanych przez zwierzęta łowne i chronione.

Ministerstwo zaznaczyło również, że elektroniczny system zgłaszania szkód oraz terminy wypłat mogą zostać uregulowane w przepisach wykonawczych, ale dopiero po uchwaleniu ustawy i ustaleniu jej ostatecznego kształtu.

Odnosząc się do kwestii odstrzału, resort przypomniał, że obecnie odbywa się on na podstawie rocznych i wieloletnich planów łowieckich, zatwierdzanych przez nadleśniczych i opiniowanych przez samorządy, co już dziś daje gminom wpływ na ich treść.

Największe wątpliwości wzbudziła natomiast koncepcja centralnego funduszu kompensacyjnego. Ministerstwo podkreśliło, że taki fundusz nie został przewidziany w projekcie ustawy i dotychczas nie był przedmiotem dyskusji, a jego utworzenie wymagałoby wskazania stabilnych źródeł finansowania.

Prace trwają, drzwi pozostają otwarte

Resort klimatu zaznaczył, że do momentu zakończenia prac nad projektem ustawy możliwe jest zgłaszanie nowych propozycji oraz modyfikowanie istniejących zapisów. Odpowiedź ministerstwa ma więc charakter informacyjny i – jak podkreślono – obecny stan prac może jeszcze ulec zmianie.

Podsumowując, ministerstwo podziękowało za inicjatywę i zapowiedziało szczegółową analizę zgłoszonych postulatów w ramach dalszych prac nad funkcjonowaniem systemu odszkodowań i ewentualnymi zmianami w ustawie – Prawo łowieckie.

Dla rolników i samorządowców to sygnał, że temat szkód wyrządzanych przez dziką zwierzynę jest dostrzegany na szczeblu centralnym. Czy przełoży się to na realne, szybkie i sprawiedliwe odszkodowania – pokażą najbliższe miesiące prac legislacyjnych.